Sách tranh song ngữ ngày càng trở nên quen thuộc với các bạn nhỏ ở lứa tuổi mẫu giáo, Tiểu học cũng như các bậc phụ huynh. Lợi ích của dòng sách tranh có sự kết hợp tiếng mẹ đẻ và tiếng Anh này trong việc phát triển ngôn ngữ, tính cách, tư duy cho trẻ là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, lứa tuổi nào là phù hợp để đọc sách tranh song ngữ vẫn còn là một đề tài được bàn luận sôi nổi trên các diễn đàn phụ huynh với nhiều luồng ý kiến khác nhau. Vậy, nên cho con đọc sách tranh song ngữ từ độ tuổi nào là phù hợp nhất? Cho trẻ tiếp cận với nhiều ngôn ngữ ngay khi còn nhỏ có những ưu và nhược điểm như thế nào?
Những mặt trái của việc tiếp cận ngôn ngữ thứ hai quá sớm
Tuy nhiên, học ngoại ngữ từ sớm cũng mang tới những mặt trái nhất định. Theo chuyên gia Neil Roberts, Phó Giám đốc Trung tâm Giảng dạy Hội đồng Anh, “sự tiếp nhận ngôn ngữ đầu tiên của trẻ có thể bị chậm lại nếu trẻ được tiếp xúc với ngôn ngữ thứ hai trong một thời gian dài ở trường mẫu giáo hoặc nhà trẻ”. Quá chú trọng vào học tiếng Anh khiến cho việc phát triển ngôn ngữ thứ nhất của trẻ thiếu chiều sâu. Có thể quan sát thấy rằng ngày nay, đầu tư vào ngoại ngữ cho con từ quá sớm dẫn tới hiện tượng nhiều trẻ giỏi tiếng Anh nhưng gặp khó khăn với tiếng Việt, từ đó có những rào cản trong giao tiếp với cộng đồng xung quanh. Thậm chí, nhiều trẻ không thực sự thành thạo cả ngoại ngữ lẫn tiếng mẹ đẻ, gặp khó khăn về tư duy và cảm xúc khi không thể diễn đạt được về bản thân.
Tiếp cận tiếng Anh như thế nào là phù hợp?
Chính vì những nguy cơ nói trên, việc tiếp cận ngoại ngữ đối với trẻ nhỏ phải vô cùng khéo léo. Nên có sự kết hợp học và chơi để trẻ làm quen với ngoại ngữ một cách nhẹ nhàng thay vì ép trẻ tham gia vào các chương trình học ngoại khoá nặng kiến thức. Bên cạnh đó, cần đề cao vai trò của tiếng mẹ đẻ, chủ yếu phát triển ngôn ngữ thứ nhất cho con còn ngôn ngữ thứ hai chỉ là bổ trợ. Sách tranh song ngữ – cơ hội tiếp cận với ngôn ngữ thứ hai Trẻ đọc sách tranh song ngữ chủ yếu thưởng thức nội dung câu chuyện và vẻ đẹp của tiếng mẹ đẻ, vì thế không phát triển thiên lệch về ngôn ngữ. Giá trị chính của sách tranh song ngữ vẫn là những câu chuyện hấp dẫn, giàu giá trị nhân văn, giúp con tìm hiểu về thế giới xung quanh và phát triển về cảm xúc.
Bên cạnh đó, phần hình vẽ trong sách là dạng thức “phi ngôn ngữ” giúp con tăng khiếu thẩm mĩ, nhận thức về cái đẹp, phù hợp với sở thích của lứa tuổi mầm non (học qua tranh vẽ). Đồng thời, sách tranh song ngữ với phần lời kể bằng hai thứ tiếng giúp trẻ tiếp cận với ngôn ngữ thứ hai (tiếng Anh) từ sớm. Thông qua việc đọc sách cùng ba mẹ, trẻ có thể làm quen với mặt chữ cũng như các từ chỉ sự vật, hiện tượng quen thuộc trong tiếng Anh.
Trẻ hấp thụ ngôn ngữ thứ 2 một cách tự nhiên nhờ sách song ngữ
Ba mẹ có thể trò chuyện cùng con trong khi đọc để giúp con tìm hiểu ý nghĩa của các từ ngữ tiếng Anh, cũng như so sánh sự khác nhau giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Những thói quen này sẽ giúp kích hoạt tư duy đối chiếu, tăng sự linh hoạt ngôn ngữ cho con. Với sách tranh song ngữ, con được tự nhiên hấp thụ ngôn ngữ thứ hai mà không có áp lực phải “học”. Những từ vựng đầu đời về các sự vật, hiện tượng đơn giản sẽ được con khắc ghi, tạo tiền đề cho việc chính thức “học” ngôn ngữ thứ hai ở độ tuổi 10 đến 12 – độ tuổi mà các chuyên gia cho là phù hợp nhất. Lựa chọn sách như thế nào cho giai đoạn đầu đời của trẻ?
Hiện nay, trên thị trường có nhiều đầu sách tranh song ngữ phong phú về nội dung, được chuyển ngữ từ các cuốn sách tranh nổi tiếng thế giới và phân loại theo độ tuổi, rất dễ dàng để ba mẹ có thể lựa chọn được những cuốn sách phù hợp cho con mình. Tuổi 0-6 có thể đọc cuốn “Chú sâu háu ăn”, bộ sách “Voi và Lợn”, “Chú cừu xanh lá ở đâu rồi nhỉ”, “Mẹ yêu con nhiều hơn”, “Đêm đom đóm”,… Các bạn nhỏ lớn hơn một chút, trong độ tuổi 3 – 8 có thể làm quen với sách tranh song ngữ qua “Ngôi nhà say ngủ”, bộ sách về chú gấu mèo Chester (“Nụ hôn trên bàn tay”, “Nụ hôn tạm biệt”,…), “Nếu bạn cho chuột cái bánh quy”,… Mua ngay 57 cuốn sách tranh song ngữ nổi bật Các đầu sách này được xuất bản bởi Ehomebooks (ehomebooks.com) – nhà xuất bản sách tiên phong về giáo dục gia đình. Phụ huynh có thể tìm thấy ở đây các lựa chọn tốt nhất cho những cuốn sách đầu đời của trẻ.